کسب و کار

بوم مدل کسب و کار یا Business Model Canvas چیست؟

بوم مدل کسب‌ و کار یا Business Model Canvas الگویی برای تدوین یک مدل برای کسب‌ و کاری جدید یا ثبت مدل فعلی مورد استفاده در کسب‌ و کار است. بوم مدل کسب‌ و کار در واقع یک نمودار تصویری است که بخش‌ های مختلفی دارد. هر یک از این بخش‌ها به تشریح گزاره‌ های ارزش، زیرساخت، مشتریان یا امور مالی مربوط به یک شرکت یا محصول اختصاص دارد.

بوم مدل کسب‌ و کار به شرکت‌ ها کمک می‌ کند تا بتوانند با ترسیم تعامل میان بخش‌ های مختلف کسب‌ و کار خود، فعالیت‌ های خود را به شکلی هماهنگ به پیش ببرند.

بوم مدل کسب و کار
بوم مدل کسب و کار

بوم مدل کسب‌ و کار ابتدا توسط الکساندر اوستروالدر طراحی شد. طبق تعریف استروالدر؛ مدل کسب و کار ابزاری مفهومی است که شامل مجموعه‌ ای از عناصر و ارتباط آن‌ ها بوده و منطق شرکت جهت درآمدزایی را نشان می‌ دهد. تعریف استروالدر و بوم مدل کسب و کار پیشنهادی وی، از توجه و استقبال قابل توجهی برخوردار شده‌ است.

به طوری که امروزه در اکثر شرکت‌ های موفق جهان و رویدادهای استارتاپی از این بوم به عنوان تابلوی راهنمایی برای جهت دهی مسیر کسب و کار استفاده می‌ کنند.

۱. بخش مشتریان :

بخش مشتریان در بوم مدل کسب و کار
بخش مشتریان در بوم مدل کسب و کار

مجموعه‌ های مختلف مشتریان می‌ توانند بر اساس خواسته‌ ها و ویژگی‌ های مختلف بخش‌ بندی شوند (اینجا را ببینید). شما کدام بخش(ها) را هدف گرفته‌ اید؟
انواع بخش‌ های مشتریان شامل : بازار انبوه، گوشه بازار، بخش‌ بندی شده، متنوع، بازار چند وجهی می‌ شوند.

۲. ارزش پیشنهادی :

ارزش پیشنهادی در بوم مدل کسب و کار
ارزش پیشنهادی در بوم مدل کسب و کار

به هر بخش از مشتریان چه ارزشی (مجموعه‌ ای از محصولات و خدمات) را ارایه می‌ کنید. ارزش پیشنهادی شما باید شما را از رقبایتان متمایز سازد. ارزش پیشنهادی ارزش را از طریق المان‌ های (کمی و کیفی) مختلفی فراهم می کند از جمله: تازگی، عملکرد، سفارشی‌ سازی، انجام رساندن کار، طراحی، برند و خوش‌ نامی، قیمت، کاهش هزینه‌ ها، کاهش ریسک، دسترسی‌ پذیری، و راحتی و آسایش.

۳. کانال توزیع :

کانال توزیع در بوم مدل کسب و کار
کانال توزیع در بوم مدل کسب و کار

شرکت می‌ تواند ارزش پیشنهادی را از طریق کانال‌ های توزیع مختلفی به مشتریان برساند. شرکت می‌ تواند از طریق کانال‌ های خودش و یا کانال‌ های شرکای تجاری‌ اش و یا ترکیبی از هر دو به مشتریان دسترسی پیدا کند.

۴. ارتباط با مشتریان :

ارتباط با مشتریان در بوم مدل کسب و کار
ارتباط با مشتریان در بوم مدل کسب و کار

امروزه ارتباط با مشتریان و حفظ آن برای اطمینان از موفقیت شرکت الزامی است. شکل‌ های مختلف ارتباط با مشتریان شامل : کمک شخصی، کمک شخصی اختصاصی، سلف سرویس، سرویس‌ های خودکار، جوامع کاربری و خلق مشترک (با مشتری) می‌ شود.

۵. جریان درآمد :

جریان درآمد در بوم مدل کسب و کار
جریان درآمد در بوم مدل کسب و کار

شرکت چگونه از هر بخش از مشتریان درآمد کسب می‌ کند. روش‌ های مختلف ایجاد جریان درآمدی شامل : فروش دارایی، حق استفاده، حق اشتراک (عضویت)، اجاره/ قرض، حق استفاده از مجوز/ امتیاز، حق کارگزاری و تبلیغات می‌ شود.

۶. منابع اصلی :

منابع اصلی در بوم مدل کسب و کار
منابع اصلی در بوم مدل کسب و کار

منابعی که برای خلق ارزش برای مشتری ضروری هستند و جزو دارایی‌ های شرکت محسوب می‌ شوند. منابع می‌ توانند انسانی، مالی، فیزیکی یا معنوی باشند.

۷. فعالیت‌ های اصلی :

فعالیت های اصلی در بوم مدل کسب و کار
فعالیت های اصلی در بوم مدل کسب و کار

مهمترین فعالیت‌ های شرکت برای اجرای ارزش پیشنهای شرکت چه هستند؟

۸. شرکای کلیدی :

شرکای کلیدی در بوم مدل کسب و کار
شرکای کلیدی در بوم مدل کسب و کار

برای بهبود عملیات و کاهش ریسک مدل کسب و کار معمولا شرکت‌ ها با برخی دیگر مشارکت‌ های تجاری صورت می‌ دهند. این مشارکت‌ ها به روش‌ های: همکاری استراتژیک با شرکت‌های رقیب و غیر رقیب، سرمایه‌ گذاری‌های مشترک، روابط خریدار-فراهم‌کننده و پیمان/ اتحادهای استراتژیک امکان پذیر هستند.

۹. ساختار هزینه‌ ها :

ساختار هزینه ها در بوم مدل کسب و کار
ساختار هزینه ها در بوم مدل کسب و کار

عملیاتی کردن مدل‌ های کسب و کار مختلف چه هزینه‌ هایی را در بر دارد. معمولا کسب و کارها چیزی بین هزینه‌ محور و ارزش‌ محور هستند. ساختار هزینه‌ ها دارای خصیصه‌ های: هزینه‌ های ثابت، هزینه‌ های متغییر، اقتصاد مقیاس (کاهش هزینه با افزایش تعداد) و اقتصاد محدوده (کاهش هزینه با افزایش محدوده کاری) است.

 

میلاد کرمی

میلاد کرمی هستم؛ در این وبلاگ از کارآفرینی، کسب و کار، استارتاپ و رشد شخصی براتون می نویسم.

نوشته های مشابه

‫۲ نظرها

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بستن